Gece Bacak Krampları Neden Olur? Belirtileri ve Nasıl Geçer?

Gece bacak krampları, özellikle baldır kaslarında ortaya çıkan ani, istemsiz ve ağrılı kasılmalardır. Genellikle uyku sırasında veya dinlenirken görülür ve birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir. Kramp sonrasında kaslarda bir süre hassasiyet veya ağrı devam edebilir.

Gece bacak krampları çoğu zaman ciddi bir hastalığa bağlı değildir. Ancak sık tekrarlayan, uzun süren veya başka belirtilerle birlikte görülen krampların altında sinir, damar, kas veya başka bir sağlık sorunu bulunabilir.

İçindekiler

• Gece Bacak Krampları Neden Olur?
• Gece Bacak Krampı Nasıl Anlaşılır?
• Gece Kramp Girince Ne Yapılmalı?
• Hangi Vitamin ve Mineral Eksikliği Bacak Kramplarına Neden Olur?
• Gece Bacak Krampları ile Huzursuz Bacak Sendromu Aynı mı?
• Gece Bacak Krampları Nasıl Önlenir?
• Gece Bacak Krampları Ne Zaman Tehlikelidir?
• Gece Bacak Krampları İçin Hangi Doktora Gidilir?
• Gece Bacak Krampları Nasıl Teşhis Edilir?
• Gece Bacak Krampları Tedavi Edilir mi?
• Gece Bacak Krampları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Gece bacak kramplarının tek bir nedeni yoktur. Bazı kişilerde belirgin bir neden bulunamazken, kas yorgunluğu, yaşla birlikte ortaya çıkan değişiklikler, gebelik, bazı hastalıklar ve kullanılan ilaçlar kramplarla ilişkili olabilir.

Özellikle baldır kasları gece kramplarından sık etkilenir. Gün içinde yoğun fiziksel aktivite yapılması veya alışılmışın dışında egzersiz yapılması da kaslarda kramp gelişme ihtimalini artırabilir.

Bunun yanında aşağıdaki durumlar da gece bacak kramplarıyla ilişkili olabilir:

• Yoğun veya alışılmadık fiziksel aktivite
• Kas yorgunluğu
• Gebelik
• İleri yaş
• Periferik sinirlerle ilgili bazı hastalıklar
• Damar hastalıkları ve bazı dolaşım sorunları
• Bel bölgesindeki sinirleri etkileyen bazı durumlar
• Böbrek veya karaciğer hastalıkları gibi bazı kronik hastalıklar
• Bazı ilaçların kullanımı

Bu nedenle her gece kramp yaşayan kişinin doğrudan vitamin veya mineral eksikliği olduğu düşünülmemelidir.

Gece bacak kramplarının nedenleri ve kramp sırasında uygulanabilecek yöntemler hakkında daha ayrıntılı bilgi için NHS’nin bacak krampları bilgilendirme sayfasını inceleyebilirsiniz.

Gece bacak krampı genellikle oldukça tipik belirtilerle ortaya çıkar. Kas aniden sertleşir ve kişi çoğu zaman ağrının başladığı bölgeyi elle hissedebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Baldırda ani ve şiddetli ağrı
• Kasın sertleşmesi veya belirgin şekilde kasılması
• Ayağı veya bacağı hareket ettirmekte zorlanma
• Kramp sırasında kasın istemsiz kasılması
• Kramp sonrasında kas bölgesinde hassasiyet
• Özellikle gece veya dinlenme sırasında ortaya çıkma

Kramplar çoğunlukla baldırda görülse de ayak ve uyluk kaslarında da ortaya çıkabilir.

Kramp sırasında amaç kası kontrollü şekilde gevşetmektir. Bunun için etkilenen kas yavaşça gerilebilir.

Baldır krampında bacak mümkün olduğunca düz tutulup ayak bileği ve ayak parmakları vücuda doğru çekilebilir. Kişinin güvenli şekilde ayağa kalkabilmesi durumunda kramp giren bacağın üzerine kontrollü olarak ağırlık vermek de rahatlama sağlayabilir. Hafif masaj da bazı kişilerde ağrının azalmasına yardımcı olabilir.

Kramp sırasında kası zorlayacak ani veya sert hareketlerden kaçınmak gerekir.

Kramp geçtikten sonra kas bölgesinde hassasiyet kalması mümkündür. Bu hassasiyet bazı kişilerde bir süre devam edebilir.

Bacak krampları söz konusu olduğunda magnezyum, potasyum ve kalsiyum gibi mineraller sıkça gündeme gelir. Ancak her gece bacak krampının mineral eksikliğinden kaynaklandığını söylemek doğru değildir.

Özellikle tekrarlayan kramplarda yalnızca magnezyum kullanmaya başlamak yerine, kişinin genel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar ve eşlik eden belirtiler değerlendirilmelidir.

Magnezyum takviyesinin özellikle nedeni belirlenemeyen gece kramplarında rutin olarak kullanılmasını destekleyen kanıtlar sınırlıdır. Bu nedenle doktor önerisi olmadan yüksek doz mineral takviyesi kullanılmamalıdır.

Hayır. Gece bacak krampı ile huzursuz bacak sendromu birbirinden farklı durumlardır.

Gece bacak krampında:

• Kas aniden ve ağrılı şekilde kasılır.
• Kas sertleşebilir.
• Kramp çoğunlukla baldırda görülür.
• Hareket etmek sırasında ağrı belirgin olabilir.

Huzursuz bacak sendromunda ise:

• Bacakları hareket ettirme ihtiyacı ön plandadır.
• Karıncalanma, huzursuzluk veya rahatsız edici hisler görülebilir.
• Hareket etmek şikâyetleri geçici olarak azaltabilir.
• Tipik olarak ani ve belirgin bir kas kasılması görülmez.

Bu iki durumun nedenleri ve tedavi yaklaşımları farklı olduğu için belirtilerin doğru değerlendirilmesi önemlidir.

Gece kramplarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak bazı alışkanlıklar şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Özellikle baldır kaslarını düzenli olarak germek bazı kişilerde krampların azalmasına yardımcı olabilir. Uyumadan önce hafif germe hareketleri denenebilir. Germe egzersizlerinin etkinliği konusunda kanıtlar sınırlı olsa da güvenli bir yaklaşım olarak kullanılabilir.

Uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra birden yoğun egzersiz yapmak kas yorgunluğunu artırabilir. Egzersizin yoğunluğunu kademeli artırmak ve kasları zorlayan aktivitelerden sonra yeterli dinlenmeye dikkat etmek faydalı olabilir.

Uzun süre oturmak veya ayakta kalmak bazı kişilerde bacak şikâyetlerini artırabilir. Gün içerisinde düzenli aralıklarla hareket etmek ve bacak kaslarını çalıştırmak yararlı olabilir.

Tekrarlayan krampları yalnızca magnezyum veya başka bir mineral eksikliğine bağlamak doğru değildir. Takviye kullanmadan önce gerçekten bir eksiklik olup olmadığının ve başka bir neden bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Tek başına kısa süren gece bacak krampları çoğunlukla ciddi bir durum değildir. Ancak bazı belirtiler varsa altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Özellikle:

• Kramplar çok sık tekrarlıyorsa
• Uyku düzenini ciddi şekilde bozuyorsa
• Tek bacakta belirginleşiyorsa
• Bacakta şişlik veya belirgin ağrı eşlik ediyorsa
• Uyuşma veya kas güçsüzlüğü varsa
• Yürüme sırasında bacak ağrısı ortaya çıkıyorsa
• Şikâyetler giderek artıyorsa
• Yeni başlayan ve açıklanamayan şiddetli kramplar varsa

doktor değerlendirmesi uygun olur.

Kramp benzeri bacak ağrısının her zaman kas kaynaklı olmadığı unutulmamalıdır. Sinir, damar veya başka sağlık sorunları da benzer şikâyetlere neden olabilir.

Gece bacak krampları sık tekrarlıyorsa veya günlük yaşamı ve uyku düzenini etkiliyorsa doktor değerlendirmesi yapılması gerekir. Başvurulacak uzmanlık dalı, krampların özelliklerine ve eşlik eden belirtilere göre değişebilir.

Muayene sırasında kramp sıklığı, süresi, etkilenen bölge, kullanılan ilaçlar, mevcut hastalıklar ve eşlik eden diğer şikâyetler değerlendirilir.

Şikâyetlerin özelliklerine göre Dahiliye (İç Hastalıkları), Nöroloji, Ortopedi ve Travmatoloji veya Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanına başvurulabilir.

Özellikle uyuşma, karıncalanma veya kas güçsüzlüğü gibi nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa Nöroloji değerlendirmesi gerekebilir.

Bacaklarda uyuşma, karıncalanma veya kas güçsüzlüğü gibi şikâyetler de varsa Nöroloji bölümümüzü inceleyebilirsiniz.

Gece bacak kramplarında tanı çoğunlukla kişinin anlattığı belirtiler ve doktor muayenesi üzerinden değerlendirilir.

Doktor şu bilgileri sorgulayabilir:

• Krampların ne zaman başladığı
• Ne kadar sıklıkla ortaya çıktığı
• Hangi kasların etkilendiği
• Kramp sırasında kasın sertleşip sertleşmediği
• Krampların yalnızca gece mi görüldüğü
• Kullanılan ilaçlar
• Eşlik eden uyuşma, güçsüzlük veya şişlik gibi belirtiler

Her hastaya rutin olarak kan testi veya görüntüleme yapılması gerekmez. Ancak doktor, başka bir hastalıktan şüphelenirse belirtilere göre uygun testleri isteyebilir.

Tedavi, krampların nedenine ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Öncelikle krampa neden olabilecek ilaçlar, hastalıklar veya diğer faktörler değerlendirilir. Gerekli durumlarda egzersiz, germe hareketleri veya fizik tedavi yaklaşımları önerilebilir.

Kinin gibi bazı ilaçların krampları azaltabildiğine ilişkin çalışmalar bulunsa da ciddi yan etkileri nedeniyle rutin olarak önerilmemektedir. Bu nedenle gece krampları için doktor önerisi olmadan ilaç kullanılmamalıdır.

Gece kramplarının neden özellikle uykuda ortaya çıktığı tam olarak açıklanamamıştır. Kas yorgunluğu ve sinir-kas sistemindeki değişikliklerin rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Kişi güvenli şekilde ayağa kalkabiliyorsa kramp giren bacağın üzerine kontrollü şekilde ağırlık vermek rahatlama sağlayabilir. Ancak düşme riski varsa ayağa kalkmak yerine güvenli pozisyonda kası yavaşça germek daha uygun olabilir.

Her gece tekrarlayan kramplar değerlendirilmelidir. Özellikle şikâyetler sıklaşıyor, uykuyu bozuyor veya uyuşma, güçsüzlük, şişlik gibi başka belirtilerle birlikte görülüyorsa altta yatan neden araştırılmalıdır.

Magnezyum her gece kramp yaşayan herkes için etkili bir tedavi değildir. Özellikle nedeni belirlenemeyen kramplarda rutin magnezyum kullanımını destekleyen kanıtlar sınırlıdır. Takviye kullanmadan önce doktor değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bazı damar hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, gebelik, böbrek veya karaciğer hastalıkları ve bazı ilaçların kullanımı bacak kramplarıyla ilişkili olabilir. Ancak birçok kişide belirgin bir altta yatan hastalık bulunmayabilir.