Stent Nedir? Stent Nasıl Takılır?
Stent, daralmış yada tıkanmış olan bir kanalı açık tutmak adına takılan küçük tüp şeklinde bir protez olarak tanımlanmaktadır. İdrar yolları, böbrek ve kalp damarları gibi bölgelerde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu protez, genellikle metal paslanmaz çelikten oluşur, ince örgü yapıda küçük bir tüp olarak bilinmektedir.
Stent takmakta ki genel neden tıkanan damarı açık tutmaktır. Örneğin kalp damarları daraldığında kalpte göğüs ağrısı gerçekleşir ve kalbe giden kan azalır, stent ise bu damarı açık tutmak adına vardır.
Atardamalar da yağlı bir madde oluşması ile kan akışında azalma görülür ve kişide göğüs ağrısına neden olmaktadır, kan pıhtılaşmasına neden olabilen bu durum stent yardımı ile ortadan kalkabilir.
Stent Nasıl Takılır?
Stent takılması genellikle damar tıkanıklığını açmak için yapılmaktadır. En sık kalp damarında uygulanan bu yöntem kan tahlilleri ve EKG’den sonra işlem bölgesi temizlenerek steril bir örtü serilir. Hastaya lokal anestezi uygulanmaktadır. Hastaya damar yolu açılır, kateter yerleştirilmektedir, cihazdan damar görüntülenir, bu yöntem ile tıkalı bölge net bir şekilde görülmektedir. Küçük bir balon yardımı ile damar genişletilir, balon şiştiği zaman stent açılır ve stent yerleştirilir. Balon söldürülerek geri alınmaktadır, katerter çıkırılmaktadır. Bu işlem yaklaşık 2 saat sürebilir.
İşlem sırasında hasta ağrı sızı hissetmemektedir, hafif basınç hissi oluşması gayet normaldir. Stent takıldıktan sonraki süreçte kan sulandırıcı ilaçlar verilmektedir. Stent takılması damar içindeki darlığın yeniden daralmasını önlemek amacı ile yapılmaktadır. Bu yöntem kan akışını iyileştirmekte ve kanalları açık tutmaktadır.
Stent Takılmasının Faydaları Nelerdir?
Stent takılmasının faydası tıkanan damarı açık tutmak ve kan akışının düzenli devam etmesini sağlamaktır. Kişide göğüs ağrısını en aza indirmektedir. Stent takılması hastanın yaşam kalitesini oldukça artırmaktadır. Stent takılmasının bazı riskleri de bulunmaktadır, nadirde olsa enfeksiyon, işlem bölgesinde kanama ve damar hasarı olabilir. Kişide kalbinden kaynaklı olarak nefes darlığı ve çabuk yorulma belirtileri var ise stent takmak kan akışını normalleştirdiği ve kalp kasına oksijen gönderdiği için bu belirtiler ortadan kalkar. Kişide göğüs baskısı azalır ve kalp krizi riski de engellenebilir. Stent takılmadan önce hastalar merdiven çıkarken zorlanabilir ve hareket etmekte güçlük çekebilir, stent takıldıktan sonra bu aktiviteler daha kolay hale gelmektedir. Tıkalı damarlar stent sayesinde açılır, kalıcı hasarlar en aza iner. Stent takılma işlemi kalp ameliyatlarına göre daha kısa bir işlem olarak bilinir. Güvenilir ve yaygın bir yöntemdir. İlaç alma ihtiyacını azaltabilir ve sağlıklı bir yaşam için büyük fayda sağlamaktadır.
Stent Vücutta Hangi Bölgelere Takılmaktadır?
Stent vücutta, böbrek damarlarına, kalp damarlarına, kol ve bacak damarlarına, safra yolları ve boyun damarlarına takılabilmektedir. Böbrek stenti genellikle böbreklerin fonksiyonlarında ki bozulmalar ile ortaya çıkabilir, stent takılması böbreklerin sağlıklı çalışmasını sağlamaktadır. Kol ve bacakta olan daralmalar ise kişinin yürümesini etkileyebilir, stent takılarak kan akışı düzene girer.
Safra yollarında ise taş ve tıkanıklıklardan kaynaklı olarak enfeksiyonlar gerçekleşir stent takılarak bu enfeksiyonların önüne geçilmektedir. Boyun damarlarında ise atardamarlar da daralma gerçekleşir, stent takımı beyine kan akışının sağlanmasına önemli rol oynamaktadır.
Kalp damarlarında ise göğüs ağrısı kalp krizi gibi durumları en aza indirmek için stent takılır ve kan akışı düzgün bir şekilde devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Stent Takılması Ameliyat mıdır?
Stent takılması açık bir ameliyat değildir, herhangi bir bölge kesilmemektedir, fakat önemsiz bir işlem değildir. Kalp stenti takılmak için genellikle kasık veya bilekten damar açılır, stent yerleştirilir. Göğüs kafesi açılmaz yada kalp durdurulmaz, açık bir cerrahi yara oluşmamaktadır. Görüntüleme eşliğinde ilerlenmektedir.
Stent Takma İşlemi Ne Kadar Sürer?
Stent takma işlemi genellikle 2 saat aralığında gerçekleşmektedir. Süre değişkenlik gösterebilmektedir. Tek damar daha kısa sürerken, birden fazla damarda daha uzun sürebilir. Kireçlenmiş damarlar daha zor açılmaktadır. Ek işlemler gerekmediği takdirde yaklaşık 2 saatte stent takılmaktadır.
Stent Takıldıktan Sonra Spor Yapılabilir mi?
Evet, stent takılması spor yapılmasına engel değildir. Hekim kontrolünden sonra hafif egzersizler ile spora başlanabilir. Kişi zamanla normal spor aktivitelerine kolaylıkla devam edebilir.
Stent Takılması Riskli midir?
Stent takılması düşük riskli bir işlemdir. Güvenli bir işlem olarak adlandırılır, risk hastanın durumuna göre değişkenlik gösterir. Planlı takılan stentlerde düşük risk bulunmaktadır, acil takılan stentlerde ise risk bulunabilmektedir.
Stent Ömür Boyu Kalır mı?
Evet, çoğu stent ömür boyu kalıcıdır, damar içine yerleştirildikten sonra genellikle çıkarılmamaktadır. Zamanla damar duvarına oturmaktadır, fakat damarın tekrar daralma riskine karşılık mutlaka kan sulandırıcı ilaçlar içilmeli ve düzenli şekilde doktor kontrolüne gidilmelidir.
Stent Takıldıktan Sonra Nelere Dikkat Edilir?
Stent takıldıktan sonra doktorun önerdiği egzersizler yapılmalıdır, kan sulandırıcı ilaçlar kullanılmalı, sigara içilmemelidir. İlaçlar her gün düzenli alınmalıdır, saatinde kullanım önemlidir. Beslenme düzenine mutlaka dikkat edilmelidir, doktorun önerdiği diyetler uygulanmalıdır, aşırı yağlı gıdalardan kaçınılmalı, lifli gıdılar tercih edilmelidir. Tuz ve şekerden kesinlikle uzak durulmalıdır. Kilo fazlası var ise kesinlikle kilo verilmelidir. Uyku düzeni oluşturulmalıdır, düzensiz uykudan kaçınılmalıdır. Kişi kontrolleri aksatmamalıdır. Kan sulandırıcı ilaçlar nedeni ile diş eti kanaması ve vücutta morarıklık var ise mutlaka hekime başvurulmalıdır. Stent takıldıktan sonra yaşam standartlarına dikkat edilmesi stentin uzun yıllar sorunsuz şekilde kalmasını sağlar.
Stent Yerinden Çıkar mı?
Stent takıldıktan sonra damar duvarına sabitlendiği için yer değiştirmemektedir. Zamanla damarın bir parçası haline gelir. Günlük aktiviteler stentin yerini değiştirmemektedir.
Stent Takıldıktan Sonra Hangi İlaçlar Kullanılır?
Stent takıldıktan sonra genellikle kan sulandırıcı ilaçlar, aspirin kullanılmaktadır. Doktorun verdiği reçeteye göre ilerlemek gerekmektedir. En az 6 ay bu ilaçlar düzenli şekilde kullanılmaktadır. Hastalığın durumuna göre doktorun teşhisine göre bu durum değişkenlik gösterilmektedir.
Stent Takıldıktan Sonra Göğüs Ağrısı Olur mu?
Hafif göğüs ağrısı olabilir, eğer geçmezse mutlaka doktora yada acil servise başvurmak gerekmektedir. Başka bir damar tıkanıklığı da söz konusu olabilir.
Stent Takıldıktan Sonra Banyo Yapılır mı?
Stent takıldıktan sonra yaklaşık 2 gün sonra doktorunda tavsiyesini alarak duş alınabilir. Giriş yeri olan kasık yada el bileğini kuru tutmak gerekmektedir. 2 gün sonrasında da ılık duş önerilmektedir.
Stent Takıldıktan Sonra Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Stent takıldıktan sonra tam tahıllı yiyecekler tüketilmelidir, sebze, balık, zeytinyağlı yiyecekler, meyve, kuruyemiş gibi gıdalar tüketilir. Kızartma, işlenmiş gıdalar, şekerli yiyecekler, tuzlu yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
Stent Takan Kişi Araç Kullanabilir mi?
Evet, genellikle stent takıldıktan 2-3 gün sonrasında, kişi normal hayat düzenine geçebilir, baş dönmesi, halsizlik ve rahatsızlığı yok ise araba kullanmasında herhangi bir sorun yoktur. Yine de ilk sürüşler kısa mesafe yolculukları olmalıdır.