Solunum Fonksiyon Testi Nedir? Neden Yapılır?
Solunum fonksiyonu testi (SFT), akciğerin iyi çalışıp çalışmadığını ölçmek ve mekanik işlevlerini değerlendirmek amaçlı yapılan testleridir. Bu testlerde kişinin nefes alıp verme kapasitesi, akciğerlerin oksijen kullanımı gibi performansları ölçülmektedir. Kişinin nasıl nefes alıp verdiğini ölçen bu test, vücutta var olan birçok hastalığı da gün yüzüne çıkarabilir.
Solunum fonksiyon testinde genel olarak, kişinin nefes nasıl alıp verdiğine, akciğer hacimlerine, nefes alıp verme hızına, hava yolu tıkanıklığı olup olmadığına bakılmaktadır.
Genel olarak bu testte akciğerlerin ne kadar iyi çalışıp çalışmadığı gözlemlenir. Hastalık tanısı koymak, kişinin var olan hastalığının durumunu görmek ve gözlemlemek adına yapılmaktadır. Bu teste sadece nefes alıp verme ve üfleme işlemi gerçekleşmektedir. Solunum fonksiyonu testi bir solunum testidir ve güvenli ve kolay bir şekilde doktorun yönlendirmesi ile gerçekleşmektedir. Genelde sonuçlar hemen çıkar ve doktor sonuçları yorumlayarak kişiye gerekli tanıyı koyar.
Bu teste girmeden önce aşırı kafein ve sigara gibi alışkanlıkların en aza indirilmesi gerekmektedir. Aşırı yemek yiyerek teste girmekte kişinin teste nefes alıp vermesini etkilemektedir, bu sebeple teste girmeden önce aşırı yemek tüketimi azaltılmalıdır. Test öncesinde ağır egzersizlerden de kaçınılmalıdır.
Solunum Fonksiyon Testi Neden Yapılır?
Astım, KOAH ve akciğer hastalıklarını ortaya çıkarmakta olan bu testler, tanı koymak adına yapılmaktadır. Solunum fonksiyon testleri, hastalığın ortaya çıkmasında önemli rol oynar, doğru teşhis ve erken tedavi yöntemleri ile hastalık kontrol altına alınabilir. Hayati önem taşımakta olan bu testler, uzun süredir öksüren, nefes darlığı olan, sigara içmekte olan kişilere yapılmaktadır. İş sebebi ile toz ve kimyasala maruz kalan kişilere de solunum fonksiyon testi hekim tarafından istenmektedir. Bu testler genellikle tanı koymak ve hastalığın genel takibi için yapılmaktadır.
Solunum fonksiyon testi hava yollarında ki daralmaları gösterebilir. Bu test sadece tanı koymak adına değil takip içinde yapılmaktadır. Bazı ameliyatların öncesinde de solunum fonksiyon testine başvurulabilir, akciğer kapasitesini ölçmek adına yapılmaktadır. Test sonucunda astım ve KOAH gibi rahatsızlıklar da ortaya çıkabilir. Doktor istediği takdirde bu test yapılmaktadır, her hastaya test gerekli görülmeyebilir. Bazen bazı akciğer rahatsızlıkları hemen kendini göstermeyebilir, solunum fonksiyon testi sayesinde bu rahatsızlıklarda ortaya çıkar. Bu test hastalığın erken farkedilmesin de önemli rol oynar. Erken teşhis edilen hastalıklar tanı koyularak kolayca iyileşebilir, kişinin hayatına daha rahat devam etmesini sağlamaktadır. Test güvenlidir ve herhangi bir riski bulunmamaktadır. Test sonrasında kişide nefes darlığı olması olasıdır, geçici bir durumdur. Kalıcı bir hastalığa neden olmamaktadır.
Solunum Fonksiyon Testi Nasıl Yapılır?
Solunum Fonksiyon testi için genelde spirometri testi yapılmaktadır. Derin bir nefes alarak ağızlığa oldukça güçlü bir şekilde üfleyerek yapılmaktadır. Cihaz bu sayede nefesinizi ölçmektedir. 15 ile 30 dakika arasında süren bu test kişiye herhangi bir ağrı vermez. İğneli bir işlem değildir. Genelde burundan hava kaçmaması adına buruna bir klips takılabilmektedir. Test sonrasında hafif bir baş dönmesi gerçekleşebilir. Bunun sebebi güçlü bir şekilde üflemektir. Sonrasında baş dönmesi geçmektedir, kalıcı değildir. Solunum fonksiyon testi ile birçok hastalık gün yüzüne çıkabilir.
Solunum Fonksiyon Testi Öncesi Hazırlığı
Solunum fonksiyon testi öncesinde ağır yemek yemekten kaçınılmalıdır, ilaçlar doktor takibinde kullanılmalıdır, göğsü daraltmayan ve sıkmayan rahat giysiler tercih edilmelidir, sigara kullanımı azaltılmalıdır. Ağır egzersizler yapmaktan kaçınılmalıdır. Test yapılacağı gün kişiden önceki SFT sonuçları istenir, kullanmakta olduğu ilaçlar var ise bunlar doktora bildirilmelidir. Doktor söylemedikçe ilaç kendiliğinden kesilmemelidir. Kafein alımı azaltılmalıdır, özellikle çay ve enerji içeceği gibi tüketimler en aza indirilmelidir. Kişi hasta ise mutlaka doktoruna haber vermelidir.
Solunum Fonksiyon Testi Sıkça Sorulan Sorular
Solunum Fonksiyon Testi Acı Verir mi?
Solunum fonksiyon testi ağrılı bir işlem değildir. Kişinin güçlü bir şekilde nefes vermesi istenir. Üflerken baş dönmesi gerçekleşebilir, bu tamamen geçicidir. Acı veren bir test değildir, herhangi bir iğneli işlemde yapılmamaktadır.
Solunum Fonksiyon Testinde Ne Yapılır?
Solunum fonksiyon testinde derin nefes alınır ve hızlı bir şekilde üflenir, doktor kontrolünde birkaç kez nefes ölçümü yapılır. Çoğu zaman buruna klips takılmaktadır. Burundan hava kaçmaması önemli bir unsurdur. Derin nefes alıp üflenir. Ölçüm bu şekilde devam etmektedir. Erken bırakmamak hekimin komutlarına uymak gerekmektedir. Ağrı yada acı hissedilmez.
Solunum Fonksiyon Testinde Baş Dönmesi Olursa Ne Olur?
Solunum fonksiyon testinde baş dönmesi olursa kısa bir ara verilebilir. Hafif baş dönmesi gerçekleşmesi normaldir, çünkü kişi kuvvetli bir şekilde nefes alıp vermektedir ve cihaza üflemektedir.
Solunum Fonksiyon Testi Çocuklara Yapılır mı?
Solunum fonksiyon testi çocuklara da yapılmaktadır. Herhangi bir sakıncası bulunmamaktadır. Derin nefes alıp güçlü bir üfleme ile cihaz doğru bir şekilde test ölçümü yapar. Genelde tekrarlanan öksürük, astım şüphesi ve hırıltı şikayetleri nedeni ile test yapılmaktadır.
Testten Önce Hasta Olunursa Ne Olur?
Kişi solunum fonksiyon testinden önce hasta olursa mutlaka bunu hekime bildirmelidir, özellikle grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıklarda test günü ertelenmektedir.
Solunum Fonksiyon Testinden Sonra Sonuç Ne Zaman Çıkar?
Solunum fonksiyon testinden sonra sonuç genelde cihazda görüntülenir. Cihaz grafik oluşturur ve değerleri hesaplar. Test özellikle poliklinikte yapıldıysa doktor sonuçları hemen yorumlayabilir.
Solunum Fonksiyon Testinin Zararı var mı?
Genel anlamda solunum fonksiyon testi güvenli bir test olarak bilinir ve herhangi bir zararı yada yan etkisi bulunmamaktadır. Test sonrasında hafif baş dönmesi gerçekleşebilir bu da doğal ve geçici bir durum olarak değerlendirilmektedir. Hafif şekilde nefes darlığı gerçekleşebilir bu da testte akciğer zorlandığı için olabilir, geçici bir durumdur. Test özellikle yeni kalp krizi geçirmiş olanlarda ve bayılma eğilimi olanlarda dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.
Solunum Fonksiyon Testini Herkes Yaptırabilir mi?
Solunum fonksiyon testini doktorun uygun gördüğü hastalar yaptırabilmektedir. Çünkü bu test şikayetler ve tanı koymak adına yapılmaktadır. Genel bir nefes darlığı, astım, geçmeyen öksürük gibi şikayetleri olan hastalara yapılmaktadır.
Solunum Fonksiyon Testi Ağır Bir İşlem midir?
Solunum fonksiyon testi ağır ve ağrılı bir işlem değildir. Test sırasında sadece nefes alıp verme gerçekleşir. Güvenli bir işlem olarak bilinmektedir.
Solunum Fonksiyon Testi Sonucu Kişiye Göre Değişir mi?
Evet, test sonucu kişiden kişiye değişkenlik göstermektedir. Yaş, boy, cinsiyet, kilobu durumda önemli rol oynar. Her kişinin sonucu kendine özeldir ve farklıdır.
Solunum Fonksiyon Testi Nerede Yapılır?
Solunum fonksiyon testi sağlık kuruluşlarında yapılmaktadır, cihazların bulunduğu özel bir odada gerçekleşir. Özellikle akciğer hastalığının takip edildiği bölümlerde yapılmaktadır. Sessiz ve cihazların bulunduğu ağızlık, burun mandalı ve bilgisayar ekranının bulunduğu odada gerçekleşir. Evde yapılmamaktadır.