Kabızlık Neden Olur? Belirtileri ve Nasıl Geçer?

Kabızlık, dışkılama sıklığının azalması, dışkının sertleşmesi veya dışkılama sırasında zorlanma ile ortaya çıkan yaygın bir sindirim sistemi problemidir. Yetersiz lif tüketimi, yeterince sıvı almama, hareketsizlik, günlük rutindeki değişiklikler ve bazı ilaçlar kabızlığa neden olabilir.

Kabızlık çoğu zaman yaşam tarzı değişiklikleriyle düzelebilir. Ancak uzun süren veya kanama, sürekli karın ağrısı, kusma ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerle birlikte görülen kabızlıkta doktor değerlendirmesi gerekir.

İçindekiler

• Kabızlık Neden Olur?
• Kabızlık Belirtileri Nelerdir?
• Kabızlığa Neden Olan Faktörler Nelerdir?
• Kabızlık Nasıl Geçer?
• Kabızlıkta Nasıl Beslenilmeli?
• Kabızlık Ne Zaman Tehlikelidir?
• Kabızlık Nasıl Teşhis Edilir?
• Kabızlık Nasıl Tedavi Edilir?
• Kabızlık İçin Hangi Doktora Gidilir?
• Kabızlık Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kabızlığın birçok farklı nedeni olabilir. Yeterli lif tüketmemek, yeterince sıvı almamak ve fiziksel aktivitenin az olması sık görülen nedenler arasındadır.

Seyahat etmek, günlük rutinin değişmesi, dışkılama ihtiyacını ertelemek ve bazı ilaçları kullanmak da kabızlığa yol açabilir. Gebelik ve yaşla birlikte ortaya çıkan değişiklikler de bağırsak hareketlerini etkileyebilir.

Kabızlığın belirtileri kişiden kişiye değişebilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Haftada üçten az dışkılama
• Sert, kuru veya parçalı dışkı
• Dışkılama sırasında zorlanma
• Dışkılama sırasında ağrı
• Bağırsakların tamamen boşalmadığı hissi
• Karında rahatsızlık
• Şişkinlik

Bu belirtilerin ne kadar süredir devam ettiği ve kişinin normal bağırsak düzenindeki değişiklikler tanı açısından önemlidir.

Kabızlık tek bir nedene bağlı olmayabilir. Beslenme alışkanlıkları, hareket düzeyi, kullanılan ilaçlar ve bazı hastalıklar birlikte etkili olabilir.

Kabızlığı artırabilecek faktörler arasında:

• Liften yetersiz beslenme
• Yetersiz sıvı tüketimi
• Hareketsizlik
• Seyahat
• Gebelik
• Yaşla birlikte oluşan değişiklikler
• Dışkılama ihtiyacını erteleme
• Bazı ilaçlar
• Diyabet
• Hipotiroidi
• İrritabl bağırsak sendromu gibi bazı sindirim sistemi sorunları

bulunabilir.

Hafif ve geçici kabızlıkta bazı yaşam tarzı değişiklikleri şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.

Lif tüketiminin kademeli olarak artırılması, yeterli sıvı alınması ve düzenli fiziksel aktivite yapılması bağırsak hareketlerini destekleyebilir.

Dışkılama ihtiyacı geldiğinde bunu sürekli ertelememek ve düzenli bir tuvalet alışkanlığı oluşturmaya çalışmak da faydalı olabilir.

Kabızlıkta beslenmenin temel amaçlarından biri yeterli miktarda lif almaktır. Sebzeler, meyveler, baklagiller ve tam tahıllı besinler lif açısından zengin seçeneklerdir.

Lif tüketimi birdenbire çok fazla artırılmamalı, kademeli olarak artırılmalıdır. Lif miktarı yükseltilirken yeterli sıvı tüketilmesi de önemlidir.

Kabızlık çoğu zaman ciddi bir sağlık problemine bağlı değildir. Ancak bazı belirtiler varsa gecikmeden doktor değerlendirmesi gerekir.

Özellikle:

• Makattan kanama
• Dışkıda kan
• Sürekli veya şiddetli karın ağrısı
• Gaz çıkaramama
• Kusma
• Ateş
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Belirgin ve kalıcı bağırsak alışkanlığı değişikliği

gibi belirtiler varsa tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Tanıda kişinin dışkılama sıklığı, dışkının yapısı, beslenme alışkanlıkları, kullandığı ilaçlar ve mevcut hastalıkları değerlendirilir.

Doktor gerekli gördüğünde fizik muayene ve farklı testlerden yararlanabilir. Uzun süren veya nedeni açıklanamayan kabızlıkta altta yatan sağlık sorunlarının araştırılması önemlidir.

Kabızlığın belirtileri, nedenleri ve hangi durumlarda tıbbi değerlendirme gerektiği hakkında daha ayrıntılı bilgi için NHS’nin kabızlık bilgilendirme sayfasını inceleyebilirsiniz.

Tedavi kabızlığın nedenine göre belirlenir. İlk aşamada beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilebilir.

Gerekli durumlarda doktor tarafından dışkının yumuşamasına veya bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olan ilaçlar önerilebilir. Tedaviye yanıt alınmadığında altta yatan nedenin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Sık tekrarlayan, uzun süren veya nedeni açıklanamayan kabızlık için öncelikle Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurulabilir.

Gerekli görülen durumlarda Gastroenteroloji uzmanı tarafından daha ayrıntılı değerlendirme yapılabilir.

Kabızlık kendi kendine uygulanan önlemlerle düzelmiyorsa veya tekrarlıyorsa doktor değerlendirmesi gerekir. Kanama, sürekli karın ağrısı, kusma, ateş veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler varsa daha erken başvurulmalıdır.

Yeterli sıvı tüketimi, özellikle lif tüketimi artırıldığında dışkının daha kolay geçmesine yardımcı olabilir.

Evet. Fiziksel aktivitenin yetersiz olması kabızlığa katkıda bulunabilir. Düzenli fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini destekleyebilir.

Kabızlığa karında rahatsızlık ve ağrı eşlik edebilir. Ancak sürekli veya şiddetli karın ağrısı varsa doktor değerlendirmesi gerekir.

Tekrarlayan veya uzun süren kabızlık için Dahiliye veya Gastroenteroloji bölümüne başvurulabilir.