Baş Dönmesi Neden Olur?
Baş dönmesi birçok sağlık sorununa işaret edebilir. Universay Hastanelerinde baş dönmesi nedenleri ve etkili tedavi seçenekleri hakkında bilgi alın.
Baş dönmesi, kişide denge kaybı hissi oluşturan, çevrenin ya da kişinin kendisinin döndüğü hissiyle tarif edilen yaygın bir şikâyettir. Tıbbi olarak bu durum zaman zaman vertigo, zaman zaman ise denge bozukluğu olarak adlandırılır. Baş dönmesi, kısa süreli ve zararsız olabileceği gibi, altında ciddi bir sağlık problemi de yatıyor olabilir.
Universay Hastaneleri, baş dönmesi şikâyetlerine multidisipliner yaklaşım sunarak, hastalara KBB, nöroloji ve iç hastalıkları bölümleriyle kapsamlı tanı ve tedavi hizmeti sağlamaktadır.
Baş Dönmesi Nasıl Hissedilir?
Baş dönmesi herkes tarafından farklı algılanabilir. Kimi zaman çevrenin döndüğü hissi (vertigo), kimi zaman da sadece sersemlik, bayılma hissi ya da başta hafiflik şeklinde tanımlanır.
Baş dönmesi ile birlikte görülebilecek diğer belirtiler:
- Bulantı ve kusma
- Göz kararması
- Terleme
- Denge kaybı
- Kulakta çınlama ya da basınç
- Yürürken yalpalama hissi
- Geçici bilinç bulanıklığı
Baş Dönmesi Neden Olur?
Baş dönmesi çok farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Sebepler genellikle kulakla, beyinle veya dolaşım sistemiyle ilgilidir.
1. İç Kulak Problemleri (Vertigo)
İç kulak, denge merkezlerinden biridir. Buradaki sıvı hareketleri bozulduğunda baş dönmesi oluşur. En sık görülen durumlar şunlardır:
- Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV): Başın ani hareketleriyle tetiklenen, saniyeler süren vertigo ataklarıdır. İç kulaktaki kristallerin yerinden oynaması sonucu oluşur.
- Meniere Hastalığı: Kulakta basınç, çınlama ve işitme kaybı ile birlikte ataklar şeklinde vertigo yaşanır. Nedeni iç kulakta sıvı birikimidir.
- Vestibüler Nörinit: İç kulak sinirinin (vestibüler sinir) iltihabı sonucu ortaya çıkar. Genellikle virüs kaynaklıdır ve şiddetli vertigo ile başlar.
2. Nörolojik Nedenler
Beyin kaynaklı baş dönmeleri genellikle diğer nörolojik semptomlarla birlikte görülür.
- Migren: Bazı kişilerde migren atağı baş dönmesiyle başlayabilir. Buna “vestibüler migren” denir.
- Beyin tümörleri ya da lezyonları: Özellikle denge merkezine (beyincik) baskı yapan kitlelerde baş dönmesi görülebilir.
- Multipl Skleroz (MS): Sinir sistemi hasarına bağlı olarak dengesizlik ve baş dönmesi gelişebilir.
3. Kardiyovasküler Sebepler
- Düşük Tansiyon (Hipotansiyon): Ayağa kalkınca aniden kan basıncı düşerse baş dönmesi yaşanabilir.
- Kalp ritim bozuklukları: Yetersiz kan pompalandığında beyne ulaşan oksijen azalır ve baş dönmesi oluşabilir.
- Anemi (kansızlık): Vücutta yeterli oksijen taşınamaması durumunda halsizlik ve baş dönmesi ortaya çıkar.
4. Psikolojik Faktörler
Anksiyete, panik atak ve stres gibi durumlar da baş dönmesi yaratabilir. Bu tür baş dönmeleri genellikle “gerçek bir dönme” değil, sersemlik şeklindedir.
5. Boyun Kaynaklı Baş Dönmesi (Servikojenik Vertigo)
Boyun kaslarının gerginliği, omurga kaynaklı sıkışmalar ya da fıtıklar baş dönmesine neden olabilir.
6. İlaçlara Bağlı Baş Dönmesi
Bazı tansiyon ilaçları, antidepresanlar veya sakinleştiriciler baş dönmesi yapabilir.
Baş Dönmesi Tanısı Nasıl Konur?
Universay Hastanesi’nde baş dönmesi şikâyetiyle gelen hastalara kapsamlı değerlendirme yapılır.
Tanı Yöntemleri:
- Ayrıntılı hasta öyküsü
- KBB ve nörolojik muayene
- Denge testleri (Romberg, Dix-Hallpike testi)
- Odyometri (işitme testi)
- Vestibüler testler
- MR veya BT (beyin görüntüleme)
- Kan testleri (anemi, şeker, vitamin eksiklikleri için)
Baş Dönmesi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi tamamen nedenine göre planlanır. Universay Hastanesi’nde kişiye özel tedavi yaklaşımları uygulanır.
Tedavi Seçenekleri:
- Pozisyonel Tedaviler (BPPV için): Epley manevrası gibi özel baş hareketleriyle iç kulaktaki kristaller yerine oturtulur.
- İlaç Tedavisi: Bulantı önleyiciler, Damar genişleticiler, Anksiyolitikler veya Vertigo baskılayıcı ilaçlar
- Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri dengeyi güçlendirmek için kullanılır.
- Altta yatan hastalığın tedavisi: Tansiyon, şeker, anemi veya nörolojik bozukluklar kontrol altına alınır.
- Psikolojik Destek: Stres ve kaygıya bağlı baş dönmeleri için psikolojik danışmanlık gerekebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Baş dönmesi ciddi bir hastalık belirtisi midir?
Her baş dönmesi ciddi değildir. Ancak sık tekrarlayan, uzun süren ya da başka nörolojik belirtilerle birlikte olan baş dönmeleri mutlaka değerlendirilmelidir.
Vertigo ile baş dönmesi aynı şey midir?
Vertigo, baş dönmesinin bir türüdür ve genellikle dönme hissiyle tarif edilir. Tüm baş dönmeleri vertigo değildir.
Baş dönmesi yaşlanmayla artar mı?
Evet. Yaş ilerledikçe denge sistemi zayıflar ve iç kulak duyarlılığı artar. Bu nedenle ileri yaşta baş dönmesi daha sık görülür.
Baş dönmesi tedavisinde hangi bölüme gidilir?
Başlangıçta KBB ya da nöroloji bölümüne başvurmak gerekir. Universay Hastanesi’nde bu bölümler koordineli şekilde çalışır.
Evde baş dönmesine ne iyi gelir?
Yeterli sıvı almak, ani hareketlerden kaçınmak, düzenli uyumak ve stresi azaltmak evde alınabilecek basit önlemlerdir. Ancak kesin çözüm için mutlaka doktora başvurulmalıdır.